رهپویه هنرهای نمایشی

رهپویه هنرهای نمایشی

تحلیل گفتمان انتقادی، ملی‌گرایی، باستان‌گرایی، پهلوی اول، نمایشنامه، ذبیح بهروز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، دانشکدۀ هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران .
2 دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی، دانشکدۀ هنر، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش در باب ملی‌گرایی در ادبیات نمایشی ایران دورۀ پهلوی اول، همواره مورد توجه پژوهشگران معاصر بوده است. در این دوره، رضاشاه تمام تلاش خود را مصروف به گسترش ملی‌گرایی و احیای فرهنگ باستانی می‌کند؛ بنابراین گفتمان غالب، ملی‌گرایی است. ذبیح بهروز نیز، که در همین دوران نمایشنامه می‌نویسد، در آثاری چون جیجک‌علیشاه، شاه ایران و بانوی ارمن و شب فردوسی متمرکز به‌نوعی ملی‌گرایی مبتنی بر بازگشت به‌ شکوه گذشته است. در این پژوهش با بهره‌گیری از نظریۀ تحلیل گفتمان انتقادی «فرکلاف»، به شیوۀ توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از روش مطالعات کتابخانه‌ای، به مطالعۀ تطبیقی گفتمان غالب ملی‌گرایی پهلوی اول و مؤلفه‌های ملی‌گرایانۀ مورد نظر بهروز پرداخته شده‌ است. لذا این مقاله در پی پاسخ به این پرسش‌ها است که اولاً، بازتاب گفتمان غالب ملی‌گرایی پهلوی اول در نمایشنامه‌های ذبیح بهروز چگونه بوده‌ است و ثانیاً، وجوه اشتراک و افتراق گفتمان غالب ملی‌گرایی و نمایشنامه‌های بهروز چیست. بنابراین، ابتدا به معرفی مفاهیم طرح‌شده در پژوهش پرداخته خواهد شد، سپس به تحلیل گفتمان غالب ملی‌گرایی پهلوی اول و چگونگی بازتاب آن در نمایشنامه‌های بهروز پرداخته می‌شود و درنهایت، وجوه اشتراک و افتراق موجود در این آثار، شناسایی می‌شود. از نتایج این پژوهش می‌توان به بازتاب مستقیم ملی‌گرایی پهلوی اول با اندکی تفاوت در آثار نمایشی ذبیح بهروز اشاره کرد
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The nationalism critical discourse analysis of the first Pahlavi era and its reflection in Zabih Behrouz's plays

نویسندگان English

reza hosseini 1
ali karimi 2
1 Associate Professor, Educational Department of Islamic Art, Faculty of Arts, Shahed University, Tehran, Iran .
2 PhD student in Comparative and Analytical History of Islamic Art, Faculty of Arts, Shahed University, Tehran, Iran.
چکیده English

Contemporary researchers consistently observe studies on nationalism within Iranian dramatic literature from the early Pahlavi era. During this period, Reza Shah devoted all his efforts to expanding nationalism and revival of ancient culture. Therefore, nationalism is the dominant discourse.Zabih Behrouz, who wrote drama during this era, in works such as Jijak Alishah, the King of Iran and the Armenian Lady, and Shab-e Ferdowsi, focused on nationalism based on returning to the glory of the past. This research aims to read and analyze the discourse of Zabih Behrooz’s dramatic works and a comparative study of the dominant nationalism discourse of the first Pahlavi period and Behrouz’s intended nationalistic components in his works in a descriptive-analytical way, using the method of library studies and Fairclough’s theory of critical discourse analysis. Additionally, the other aims of the research are analyzing the dominant discourse of the first Pahlavi era and how it is reflected in Zabih Behrouz’s plays and identifying the commonalities and differences in these works from a theoretical point of view and within the framework of the dominant nationalism discourse of this period. The questions of the research include: 1. How has been the reflection of the dominant nationalism discourse of Pahlavi I in Behrouz’s plays? 2. What are the commonalities and differences between the dominant nationalism discourse and Behrouz’s plays? According to the results of this research, we can refer to the direct reflection of Pahlavi I’s nationalism with a nominal difference in Zabih Behrouz’s dramatic works.

کلیدواژه‌ها English

Critical discourse analysis
Nationalism
Archaism
First Pahlavi
Play
Zabih Behrouz

  • تاریخ دریافت 25 آذر 1402
  • تاریخ بازنگری 26 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 25 تیر 1403