دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 Audience Taste in Iranian Cinema Based on the Exploration of Main Characters in Popular Comedy Films from 2013-2023 ذائقه‌یابی مخاطبان سینمای ایران بر پایه‌ تحلیل شخصیت اصلی در فیلم‌های کمدی پربیننده‌ یک دهه (1402-1392) 7 22 711573 10.22034/rpa.2024.2013759.1059 FA مسعود جلیلوند خسروی دانشجوی دکتری مطالعات رسانه، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران 0009-0009-6123-5042 مسعود نقاش‌زاده دانشیار گروه تلویزیون، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران. 0000-0002-1431-2131 Journal Article 2023 10 17 Cinema is an influential art form within the cultural landscape of a country. The relationship between the audience's interest in films and the works produced by artists is mutually influential, each impacting the other. One key and vital factor in the appeal of a movie is how the characters are portrayed. Compelling and authentic characters can transform the experience of watching a film into an emotional and intellectual journey for the audience. This research explores the main characters in popular comedy films produced in Iran over the past decade (2013-2023) to better understand the audience preferences for cinematic characters. This understanding of taste may lead to works that better attract audience attention. To achieve this, four films, namely Fossil, The Singer, Hezarpa, and Sperm Whales 2: Roya’s Selection, were analyzed using a descriptive-analytical approach from the perspective of character development. This study evaluates the characters concerning their physical characteristics, psychological traits, and social attributes (professional). Through a deep analysis of these characters, specific rules and patterns were identified as likely to be favored by the comedy cinema audience in Iran. These rules and patterns, aside from aiding filmmakers and screenwriters in creating desirable and engaging characters, can also shape the audience's taste for a particular type of comedy cinema. سینما هنری جریان‌ساز در منظومۀ فرهنگی کشور است. رابطۀ علاقه و اقبال بینندگان به فیلم و آثار تولیدشده از سوی هنرمندان رابطه‌ای دوطرفه است که هریک بر دیگری اثر می‌گذارد. یکی از عوامل کلیدی و بسیار مهم در جذابیت یک فیلم شخصیت‌پردازی آن است. شخصیت‌های جذاب و واقعی، می‌توانند تجربه تماشای یک فیلم را برای بینندگان تبدیل به یک سفر عاطفی و فکری کنند. آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفته است، واکاوی شخصیت‌های پرداخته‌شده در فیلم‌های پُرفروش کمدی یک دهه (1392-1402) از سینمای ایران است تا ذائقه مخاطب برای پسند شخصیت‌های نمایش داده‌شده در پرده سینما بهتر شناخته شود. این شناخت ذائقه می‌تواند به تولید آثاری منجر شود که احتمال بالاتری در موفقیت برای جلب نظر مخاطبان داشته باشند. بدین منظور چهار فیلم فسیل، مطرب، هزارپا و نهنگ عنبر2: سلکشن رؤیا به روش توصیفی – تحلیل و از منظر شخصیت‌پردازی مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه، شخصیت‌ها از سه بعد خصوصیات ظاهری، ویژگی‌های روانی و ویژگی‌های اجتماعی (حرفه‌ای) تجزیه‌وتحلیل شده‌اند. با تجزیه‌وتحلیل عمیق این شخصیت‌ها، قواعد و الگوهای خاصی شناسایی شد که احتمالاً مورد پسند مخاطبان سینمای کمدی در ایران است و می‌تواند یکی از عوامل اقبال مخاطبان به این فیلم‌ها به شمار ‌رود. این قواعد و الگوها می‌توانند جدا از کمک به تولیدکنندگان و نویسندگان فیلم‌نامه در خلق شخصیت‌های مطلوب و جذاب، ذائقۀ مخاطبان را نیز به‌گونه‌ای خاص از سینمای کمدی عادت دهند.

https://rpa.soore.ac.ir/article_711573_2218f67925959227e44eb312f8b1ab91.pdf

دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 The Impact of Possibilities and Methods of Representing Reality on Social Identity in Documentary Theatre by Examining the Works of Peter Weiss تأثیر امکانات و شیوه‌های بازنمایی واقعیت بر هویّتِ اجتماعی در تئاتر مستند با بررسیِ آثار پیتر وایس 23 33 714561 10.22034/rpa.2024.2026795.1073 FA مهتاب پویامنش دانشجوی دکتری رشتۀ مطالعات تئاتر، گروه نمایش، دانشکدۀ سینما و تئاتر، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران. 0009-0002-1965-0890 عطاالله کوپال دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد کرج دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران . 0000-0002-2395-2894 Journal Article 2024 04 27 This research aims to study the relationship between the ways of representing social reality in documentary drama and its influences by examining the dramatic works of documentary theater. For this purpose, considering the opinions of the experts, extracting and categorizing the key concepts and characteristics of the documentary drama was the first step for subsequent analysis. The key question is, first, how do these methods and characteristics of documentary drama, specifically the works by Peter Weiss, represent the social reality? Second, how can the documentary drama show a neutral opinion about the truth? To answer this question, the documentary works of an important author in this field, Peter Weiss, will be examined as a case example, as he was one of the first writers and theorists in documentary drama, focusing on the abilities, possibilities, and capacities of the drama play in the text. This analysis uses Alain Badiou's contemporary philosophical approach to ontology. We anticipate that the results will illuminate and analyze how documentary theater methods represent truth. This research aims to establish an ontological perspective based on set theory in mathematics, in line with Alain Badiou's views and concepts, applied within the realm of documentary theater. This study examines the capabilities and facilities in this field of drama, for getting close to the truth through producing local truth. This paper focuses on “identity” as a key concept related to fidelity to the truth. This research employs a descriptive, analytical, and interpretative approach. The case examples are chosen for their significance in the realm of documentary drama, focusing on their plot subjects and the methods and techniques they use to depict social reality within this genre. The examination of Alain Badiou's theories on truth in theater establishes criteria for assessing documentary theater, emphasizing its fundamental aim of achieving truth. This research demonstrates that the concept of "identity" in Peter Weiss's works allows the question of "identity" to remain central to his exploration of truth. Using his skill and elaboration in the use of dramatic methods and techniques, he has been able to provide the possibility to produce truth by creating a complex contrast between the subject and the event and putting a part of it on the audience. This research investigates how "identity" can be represented as a truth in documentary drama. The documentary works of the important author in this field, Peter Weiss, will be examined as a case example. The analyzes will be based on the theoretical approach of Alain Badiou, a contemporary philosophy theoretician, in the field of ontology, and it is expected that based on the results of this research, the impact of the methods used in documentary theater in the representation of truth can be explained and analyzed. The results show, thorough analyzing Alain Badiou's ideas about the process of truth production in theater, we can come up with criteria for evaluating documentary theater, considering the main goal of the documentary theatre, to achieve the truth. This research showed that by considering the concept of "identity" in the works of Peter Weiss, the question of the concept of "identity" in the place of truth can always be brought back to the center of his works. Using his skill and elaboration in use of dramatic methods and techniques, he has been able to provide the possibility to produce truth by creating a complex contrast between the subject and the event and putting a part of it on the audience. This research in conclusion shows how the conception of “Identity” can be searched as the Truth, in documentary drama. این تحقیق با بررسی آثار نمایشیِ تئاتر مستند، به تحلیل چگونگیِ ارتباط میان شیوه‌‌های بازنماییِ واقعیتِ اجتماعی در درام مستند، و مفهومِ «هویت» می‌‌پردازد. نخست مفاهیم و ویژگی‌‌های اصلی، برای تحلیل‌‌ها، استخراج و دسته‌‌بندی شد. پرسشِ اصلی به این شکل طرح شد که اولاً چگونه روش‌‌ها و رویکردهای نمایشنامه‌‌نویسی مستند و به‌طور خاص آثارِ پیتر وایس، هویتِ اجتماعی را نمایش می‌‌دهد و ثانیاً چگونه می‌‌توان رویکردِ خنثی نسبت به حقیقت را در آن حفظ نمود. برای پاسخ به این پرسش، آثار نمایشیِ مستندِ پیتر وایس به عنوان نمونه‌‌، بررسی شد. برای تحلیلِ مفهومِ حقیقت و نسبتِ آن با واقعیت و هویت اجتماعی در درام مستند، از رویکرد نظریِ آلن بدیو1 در چگونگیِ روندِ تولیدِ حقیقت، با توجه به محوریتِ تقابلِ حقیقت و واقعیت در نظریۀ او، بهره گرفته شد. روش این تحقیق، توصیفی، تحلیلی و تفسیری است و نمونه‌‌های موردی بر اساس اهمیت، موضوع و شیوه‌‌هایی که برای بازنمایی واقعیتِ اجتماعی در نمایشنامۀ مستند، مورد استفاده قرار داده‌‌اند، انتخاب و تحلیل شد. نتایج نشان داد با در نظر گرفتنِ هدفِ اصلیِ اثرِ مستند برای نمایشِ حقیقت، و نظریۀ بدیو می‌‌توان معیاری برای ارزیابیِ تئاترِ مستند ارائه کرده و با در نظر گرفتنِ مفهومِ «هویت» در آثارِ پیتر وایس، پرسش از مفهومِ «هویت» را در جایگاهِ حقیقت، می‌‌توان به مرکزیتِ آثار او بازگرداند. او با مهارت و تسلط در به‌‌کارگیریِ روش‌‌ها و تکنیک‌‌های هنری، توانسته با ایجادِ تقابلی پیچیده بینِ سوژه و رخداد، امکانِ تلاش برای تولیدِ حقیقت را فراهم کند و بخشی از این وظیفه را مخاطب منتقل کند.

https://rpa.soore.ac.ir/article_714561_7b1fd1c93cd654b9c4ca04dcb8c65b3e.pdf

دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 The Role of the Concept of Absence in the Creation of Absurd Drama Based on the Theory of Deconstruction (A Case Study of the Plays Waiting for Godot, The Bald Soprano, and The Dumb Waiter) نقش مفهوم غیاب در خلق درام ابزورد با تکیه بر نظریۀ واسازی (مطالعۀ موردی نمایشنامه‌های در انتظار گودو، آوازخوان طاس و مستخدم ماشینی) 35 50 719270 10.22034/rpa.2024.2041061.1104 FA امیر رسول شریفی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی، گروه تئاتر، دانشکده سینما-تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. بهرام جلالی پور استادیار گروه تئاتر، دانشکده سینما-تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران 0009-0003-5094-0535 Journal Article 2024 09 13 Throughout the history of dramatic literature, "presence" has been assumed as a fundamental concept, prominently reflected in the existence and presence of an active character and an organized and primarily forward-moving plot within the drama structure. While "presence" is often considered foundational, the concept of "absence" as its counterpart has frequently been overlooked and neglected. Jacques Derrida, the post-structuralist philosopher, argued in his theory of deconstruction that Western metaphysical tradition is centered on presence while disregarding absence. He called for disrupting the prevalent binary oppositions in this tradition and dismantling existing structures to allow marginalized voices and previously absent elements to speak. This article, drawing on Derrida’s theory of deconstruction and employing a descriptive-analytical method, examines the manifestation of the concept of "absence" in The Bald Soprano, Waiting for Godot, and The Dumb Waiter as the first, most renowned, and one of the most significant examples of absurd drama. It demonstrates how a new form of dramatic literature has emerged by deconstructing the structures and dominant patterns that have governed Western dramatic traditions for centuries. This form, characterized by the absence of an active, driving character, a nonlinear and repetitive plot, and the prevailing absurdity of its world, aligns with the era in which these plays were conceived and established, promising a fresh perspective. These plays can be considered pioneers who indicate the possibility of new types of drama by breaking common patterns and established traditions and creating harmony between the drama of each era and its contemporaneous characteristics. در طول تاریخِ حیات ادبیات دراماتیک، «حضور» به عنوان مفهومی بنیادین فرض شده است، چنان‌که تجلی این مفهوم را می‌توان به نحوی بارز در وجود و حضور شخصیتِ کنشگر، پی‌رنگ منظم و عمدتاً پیش‌برنده در ساختار درام مشاهده کرد. در تقابل با مفهوم حضور - که امری بنیادین فرض شده - اغلب «غیاب» به عنوان جنبه‌ای دیگر از حضور، نادیده گرفته شده و مغفول مانده است. ژاک دریدا، فیلسوف پساساختارگرا، در نظریۀ واسازی، با در نظر گرفتن این موضوع که سنت متافیزیک غربی قائم بر حضور بوده و غیاب را نادیده می‌گیرد، خواستار برهم‌زدن تقابل‌های دوگانۀ رایج در این سنت و شکستنِ ساختارهای موجود شد تا صداهایِ به حاشیه‌ رانده شده و هر آنچه پیش‌تر غایب بوده است، امکان سخن گفتن پیدا کند. این مقاله، با توجه به نظریۀ واسازی ژاک دریدا، و با روش توصیفی–‌تحلیلی، تجلی مفهوم «غیاب» را در نمایشنامه‌هایِ آوازخوان طاس، در انتظار گودو و مستخدم ماشینی به عنوان نخستین، معروف‌ترین و یکی از شاخص‌ترین نمونه‌هایِ درام ابزورد بررسی کرده، و نشان می‌دهد که چگونه با واسازیِ ساختار و الگوهای رایج که قرن‌ها بر سنت درام‌نویسیِ غرب حاکم بوده، در غیابِ شخصیتی کنشگر و پیش‌برنده، پی‌رنگی غیر خطی و تکرارشونده و بی‌منطقی حاکم بر جهان این آثار، گونه‌ای جدید از ادبیات دراماتیک شکل گرفته که متناسب است با عصر شکل‌گیری و قوام این آثار که نوید فضایی تازه‌تر را وعده می‌دهند. درواقع این آثار را می‌توان پیشاهنگانی دانست که نشانگر امکان رخداد گونه‌هایی تازه از درام با شکستن الگوهای رایج و سنت‌های تثبیت‌شده و ایجاد تناسب بین درام هر عصر با مؤلفه‌هایِ زمانۀ خویش هستند.

https://rpa.soore.ac.ir/article_719270_bd51203a342cab2768047c092a2e9c7c.pdf

دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 Analyzing Dramatic Elements in the Life of Martyr Ahmad Kazemi for Adaptation into a TV Screenplay: A Case Study of the Story "A Ladder to Pick Oranges" تحلیل عناصر دراماتیک زندگی شهید احمد کاظمی به منظور اقتباس برای فیلم‌نامه تلویزیونی با مطالعه موردی داستان نردبانی برای چیدن نارنج 51 61 716826 10.22034/rpa.2024.2038448.1097 FA علی رازی‌زاده کارشناس‌ارشد ادبیات‌نمایشی، دانشکدۀ دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران. 0000-0001-9687-827X سجاد سلیمان‌نژاد استادیار گروه هنرهای رسانه‌ای، دانشکده دین و رسانه، دانشگاه صداوسیما، قم، ایران Journal Article 2024 08 15 Sacred Defense stories are a valuable treasure trove of the bravery and sacrifices made by Iranian soldiers during the Iran-Iraq War. Adapting these stories is an effective way to convey the valuable messages of selflessness and martyrdom to future generations. To this end, this study examines the dramatic elements in the life of Martyr Ahmad Kazemi and presents a model for adapting it into a TV screenplay with a case study of the story "A Ladder to Pick Oranges". Despite the abundance of Sacred Defense stories, the number of quality adaptations of these stories in Iranian cinema is still limited. One of the reasons for this is the lack of a codified model for adapting these stories. This study is qualitative and uses narrative analysis. Based on the findings, the life of Martyr Ahmad Kazemi is full of ups and downs, unparalleled selflessness, and bravery, which can be a great source of inspiration for writing an engaging and impactful TV screenplay. The story "A Ladder to Pick Oranges" was also chosen as a suitable case study for this research due to its similar dramatic elements to the life of Martyr Kazemi. Using the model presented in this paper, a compelling and impactful TV screenplay can be created from the eventful life of Martyr Ahmad Kazemi, conveying valuable messages of selflessness and martyrdom to future generations. This research can also be a valued guide for researchers and artists in adapting the lives of martyrs and other prominent historical figures. داستان‌های دفاع مقدس به عنوان یک منبع غنی از فداکاری‌ها و رشادت‌های رزمندگان ایرانی در جنگ تحمیلی شناخته می‌شوند، اما کمبود آثار اقتباسی باکیفیت در سینمای ایران، به‌ویژه در حوزۀ تلویزیونی، یک مسئلۀ قابل توجه است. این پژوهش به بررسی دلایل این کمبود و لزوم توسعه یک الگوی مشخص برای اقتباس از داستان‌های دفاع مقدس می‌پردازد. هدف اصلی پژوهش تحلیل عناصر دراماتیک زندگی شهید احمد کاظمی است، زیرا زندگی او پر از فراز و نشیب‌های قابل توجهی است که می‌تواند به نگارش یک فیلم‌نامۀ تلویزیونی جذاب و مؤثر کمک کند. در این راستا، پژوهش به شناسایی ویژگی‌های کلیدی زندگی شهید کاظمی می‌پردازد که شامل ایثارگری، شجاعت، و نقاط عطف تاریخی است. این ویژگی‌ها می‌توانند به ایجاد داستانی جذاب کمک کنند که مخاطب را درگیر و پیام‌های ارزشمند ایثار و شهادت را منتقل کند. همچنین، داستان نردبانی برای چیدن نارنج به عنوان مطالعه موردی انتخاب شده است، زیرا عناصر دراماتیک آن، شامل کشمکش‌ها و چالش‌های انسانی، با زندگی شهید کاظمی همخوانی دارد. این پژوهش در تلاش است یک الگوی منسجم و عملی برای اقتباس از زندگی شهید کاظمی ارائه دهد که می‌تواند به تولید آثار هنری باکیفیت بالا منجر شود. نتایج این پژوهش نه‌تنها به پژوهشگران و هنرمندان کمک می‌کند بلکه می‌تواند راهگشای انتقال ارزش‌های ایثار و شهادت به نسل‌های آینده باشد.

https://rpa.soore.ac.ir/article_716826_65dfd4db43b4badb61539c3b100db224.pdf

دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 Cinematic Narration in the Epic of Gilgamesh from the Perspective of the Journey Model by Author Christopher Vogler روایت سینمایی در حماسۀ گیل‌گمش از منظر الگوی سفر نویسنده کریستوفر ووگلر 63 75 716495 10.22034/rpa.2024.2036017.1083 FA مرتضی شاپوری دانشجوی دکتری پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-4730-0401 Journal Article 2024 07 25 This research is devoted to the study of Christopher Vogler's screenwriting theory in one of the oldest literary texts in history, the epic of Gilgamesh. Christopher Vogler's travel theory, apart from how much it depends on the Aristotelian drama, is the shaper of the renowned narrative method in fiction cinema. The theoretical framework of this research is based on the model of the theoretician. The core purpose of this article is to investigate, recognize, and explain the characteristics of the cinematic narration method in the Gilgamesh saga. The research question is, what are the typical features, and what are the differences in the way of narrating the epic of Gilgamesh according to the travel theory of Christopher Vogler? The research approach was qualitative, and the research method was a combination of comparative, descriptive, and analytical methods. The information has been gathered using the library research method. The research findings show that there are commonalities and distinctions in the narrative structure of GilGomesh's saga based on the adaptation of Christopher Vogler's travel model, and it can be adapted based on the use of the three-act narrative method. The research findings conclude that since the style of narration in Christopher Vogler's model is based on focusing on the character and its transformation, it is a character-centered model. Based on this, GilGamesh's epic is also based on the character-centered narrative structure and focuses on the arc of character transformation. این پژوهش به مطالعۀ نظریۀ فیلم‌نامه‌نویسی کریستوفر ووگلر در یکی از کهن‌ترین متون ادبی تاریخ یعنی حماسۀ گیل‌گمش ‌پرداخته است. نظریۀ سفر نویسنده کریستوفر ووگلر، جدا از اینکه چه مقدار به درام ارسطویی وابستگی دارد، شکل‌دهندۀ شیوۀ روایت متداول در سینمای داستانی است. چارچوب نظری این پژوهش برای مطالعۀ شیوۀ روایت بر پایۀ الگوی نظریه‌پرداز نام‌ برده است. هدف اصلی از این مقاله بررسی، شناخت و تبیین ویژگی‌های شیوۀ روایت سینمایی در حماسۀ گیل‌گمش است. پرسش پژوهش این است که چه ویژگی‌های مشترک و چه تمایزاتی در شیوۀ روایت حماسۀ گیل‌گمش مطابق با نظریۀ سفر نویسنده کریستوفر ووگلر وجود دارد. رویکرد پژوهش حاضر کیفی و روش تحقیق ترکیبی از روش‌های تطبیقی، توصیفی و تحلیلی بوده است. اطلاعات به روش کتابخانه‌ای‌ گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در ساختار روایی حماسۀ گیل‌گمش وجوه مشترک و تمایزاتی مبتنی بر تطابق بر الگوی سفر نویسنده کریستوفر ووگلر وجود دارد و بر مبنای استفاده از شیوۀ روایت سه‌پرده‌ای، قابل انطباق‌ است. از یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت ازآنجاکه شیوۀ روایت در الگو‌ی کریستوفر ووگلر بر اساس تمرکز بر شخصیت و تحول آن یک الگوی شخصیت محور است بر این اساس حماسۀ گیل‌گمش نیز ساختار روایی آن شخصیت محور و تمرکز بر قوس تحول شخصیت است.

https://rpa.soore.ac.ir/article_716495_e4f5a4308bbbb71362d5eb9212801144.pdf

دانشگاه سوره رهپویه هنرهای نمایشی 2821-2096 3 10 2024 12 21 Power of the Gazing Eyes: Cinema as a Means of Modern Surveillance قدرت نگاه خیره: سینما به مثابۀ سازوکار نظارتی مدرن 77 92 719123 10.22034/rpa.2024.2037355.1091 FA جواد نعمت‌اللهی دانشجوی دکتری تخصصی، رشتۀ پژوهش هنر، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-2575-9924 اصغر فهیمی‌فر دانشیار، گروه پژوهش و تاریخ هنر، دانشکدۀ هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-4705-7357 علیرضا صیاد دانشیار، گروه سینما، دانشکدۀ سینما و تئاتر، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران. Journal Article 2024 08 02 This study analyzes the cinematic apparatus as a surveillance technology and examines its role in shaping, reproducing, and critiquing power relations in modern societies. Drawing inspiration from Michel Foucault’s theories, particularly the concept of the “panopticon,” and employing a deconstructive methodology, the research reveals the surveillance nature of cinema’s classic aesthetic structure by investigating the positioning of the camera, editing techniques, viewer-screen relationships, and producer-audience dynamics. The findings indicate that cinema has been aligned with modern surveillance paradigms from its inception, transforming surveillance from a threatening phenomenon into a consumerist experience by offering visual enjoyment and fulfilling the audience’s voyeuristic desires. Conversely, a self-aware form of cinema, referred to as “surveillance cinema,” critiques various dimensions of surveillance in modern societies by utilizing cinema’s inherent surveillance structure. The study demonstrates an interactive relationship between cinema and modern surveillance technologies, where cinematic language has inspired the design of surveillance technologies, while, advancements in these technologies have, in turn, influenced the development of new genres and the complex representation of surveillance in cinema. The presented analyses not only elucidate the connection between cinema and surveillance but also underscore the significance of widespread cinematic experiences among the masses in normalizing and accepting surveillance in modern societies. On the other hand, the potential of cinema to critique and expose the social, psychological, and political consequences of surveillance is also addressed. Finally, the study suggests a future research focus on analyzing how Iranian cinema portrays prevalent surveillance within its social context. پژوهش حاضر به تحلیل آپاراتوس سینمایی به مثابه یک تکنولوژی نظارتی پرداخته و نقش آن در شکل‌دهی، بازتولید و نقد مناسبات قدرت در جوامع مدرن را مورد بررسی قرار میدهد. این مطالعه با الهام از نظریات میشل فوکو، به‌ویژه مفهوم «سراسربین» و به روش ساختارشکنانۀ وی انجام گرفته است و بدین ترتیب، ماهیت نظارتیِ ساختار زیبایی‌شناختیِ کلاسیک سینما را از مسیر بررسی جایگاه دوربین، تکنیک‌های تدوین، روابط تماشاگر-پرده و تهیه‌کننده-تماشاگر، افشا می‌کند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که سینما از ابتدا با الگوهای نظارتی مدرن همسو بوده و با ایجاد لذت بصری و ارضای میل نظارتی مخاطب، نظارت را از یک امر تهدیدآمیز به تجربه‌ای لذت‌بخش تبدیل کرده است. اما از سوی دیگر، سینمای آگاه به ماهیت نظارتی سینما، تحت عنوان سینمای نظارت، با بهره‌گیری از ساختار نظارتی سینما، به نقد ابعاد مختلف نظارت در جوامع خود می‌پردازد. این پژوهش نشان می‌دهد که سینما و فناوری‌های نظارتی مدرن رابطه‌ای تعاملی دارند؛ به‌طوری‌که زبان سینمایی الهام‌بخش طراحی تکنولوژی‌های نظارتی شده و هم‌زمان پیشرفت این فناوری‌ها بر شکل‌گیری ژانرهای جدید و بازنمایی پیچیده‌تر نظارت در سینما تأثیر گذاشته است. تحلیل‌های ارائه‌شده، علاوه بر تبیین پیوند سینما با نظارت، نشان‌دهندۀ اهمیت تجربۀ گستردۀ سینمایی توسط توده‌ها، در سیطره و پذیرش نظارت در جوامع مدرن است. از طرف دیگر، به توانایی بالقوۀ سینما در نقد و افشای پیامدهای اجتماعی، روان‌شناختی و سیاسی نظارت، پرداخته شده است. در پایان، پیشنهاد می‌شود مطالعات آینده به بررسی سینمای ایران در ارتباط با الگوهای نظارتی رایج در این جامعه بپردازند.

https://rpa.soore.ac.ir/article_719123_48127ab9cba2b1088392cfadf1693c87.pdf